معرفی رشته کاردرمانی
تعریف : این رشته از زیر مجموعههای علوم توانبخشی است که وظیفه آن بررسی و ارزیابی توانائیها، درمان و آموزش معلولینی است که در اثر سکتههای مغزی، بیماریهای مختلف، حوادث، تصادفات، جنگ، عقبماندگیهای ذهنی و ... دچار معلولیت شدهاند. فارغالتحصیلان این دوره میتوانند بر اساس تشخیص و معرفی پزشک به درمان جسمانی و روانی و توان بخشی بیمارانبپردازند.متخصصان کاردرمانی با تسلط کافی بر علوم مختلف فیزیولوژی، آناتومیکی و روان شناختی یک برنامه جامع درمانی را به بیماران ارائه میدهند. در کار درمانی بیماری و تأثیرات آن در تمام ابعاد زندگی فرد، مورد بررسی قرار میگیرد هدف این رشته بالا بردن استقلال و افزایش سطح توانمندی بیمار برای انجام فعالیتهای روزمره و اجتماعی و مهارتهای زندگی میباشد. تخصص یک کاردرمان کمک به بازتوانی جسمی، حرکتی، ذهنی و روحی افرادی است که دچار معلولیت میباشند و علاوه بر آن کاردرمان با آموزش کار و فعالیتهای مختلف متناسب با نوع معلولیت و بالا بردن توان ذهنی با استفاده از کارگاههای مختلف، تکنیکهای متفاوت ورزشی درمانی و ابزارهای مختلف، علاوه بر مقابله با معلولیت و جلوگیری از پیشرفت بیماریها، فرد معلول را به محیط اجتماعیبازگرداندهاستقلالاورافراهممیآورد.
مقاطع تحصیلی و گرایشهای رشته کاردرمانی : رشته کاردرمانی در دو مقطع کارشناسی پیوسته و کارشناسی ارشد ناپیوسته و دکتری در ایران ارائه میگردد. در دوره کارشناسی ارشد دارای دو گرایش است. کاردرمانی جسمی (مطالعه و بررسی بیماران جسمی، فلج مغزی و C. P میباشد) و گرایش کاردرمانی روانی (کودکان عقبمانده ذهنی و معلولین روانی بزرگسال) است.
امکان ادامه تحصیل در رشتههای همجوار : فارغ التحصیلان این رشته میتوانند در رشتههای کاردرمانی جسمانی ـ کاردرمانی روانی ـ علوم پایه تشریحفیزیوتراپی ـ مدیریت توانبخشی ـ اقتصاد بهداشت و... ادامه تحصیل دهند.
فرصتهای شغلی رشته کار درمانی : فارغ التحصیلان این رشته میتوانند در مراکز بیمارستانی، درمانگاهها و مجتمعهای توانبخشی خصوصی یا دولتی مشغول به کار شوند.
کاردرمانی چیست و کاردرمانگر کیست؟
کار درمانی چیست؟
کاردرمانی مهمترین پروسه توانبخشی است. طبق تعریف کاردرمانی هنر بکارگیری فعالیتهای هدفمند جهت دادن انگیزه کافی برای انجام وادامه درمان وارائه تمرینهای کاربردی مناسب درمانی است که به منظور پیشگیری از ناتوانی وحل مشکلات عملکردی افراد ناتوان و معلول و کسب حداکثر استقلال عملکردی این افراد بکارمیرود؛این خدمات در محدوده مشکلات فیزیکی و روانی قرار دارند. پیشگامان این حرفه معتقد بودند که با استفاده همزمان از عضلات و ذهن در بازیها ، سلامت و تمرینات و حتی کار می توان سلامتی افراد را تحت تأثیر قرار داد.
خدمات کاردرمانی
این خدمات در محدوده بیماریهای مغز و اعصاب ، بیماریهای روماتولوژی ، بیماریهای عصبی عضلانی ، بیماریهای ارتوپدی، سوختگیها و تغییر شکلهای ناشی از آن، صدمات ناشی ازکار، بیماریهای ناتوان کننده و یا مزمن است؛ که شامل بیماران مبتلا به بیماریها با ضایعات جسمی است که شامل
A- بیمار یهای ارتوپدیک و نورولوژیک می باشد:
١.در کودکانی که فلج مغزی دارندCP__ ، کودکانی که دارای اختلال درراه رفتن، مشکلات تعادلی _ حرکتی و جابجایی، گرفتن ورها کردن، ناتوانیهای رشدی و تکامل حرکتی ، کودکان دست و پا چلفتی، شکستگی ها
٢.در بزرگسالان توانبخشی بعد از شکستگی ها،در رفتگی ها ،ترمیم و پیوند تاندونها واعصاب و عروق در اندام ها،بیماری آرتروز و روماتیسم، سکته مغزی _CVA _، MS ، مشکلات ناشی از سالمندی و ...
B- اختلال در عملکردهای روانی – اجتماعی ، ناتوانیهای رشدی و تکاملی ذهنی، اختلالات و ناتواناییهای یادگیری و نوشتاری.اختلالات خوردن مثل اختلالات جویدن و بلعیدن ، مشکلات در مراقبت از خود و فعالیت های روز مره زندگی می باشد.
شیوه های درمانی که توسط کار درمانگر ارائه می شود:
متحرک سازی بافت نرم ومفاصل : تکنیکهای حرکتی و کشش ویژه برای بافتهای نرم و مفاصل و دادن برنامه های هدفمند و منطبق با فرهنگ بیمار برای پیشرفت تواناییهای فرد.
ماساژ : تکنیکهای ماساژبا دست به منظورافزایش گردش خون و کاهش درد.
بارآموزی عصبی – عضلانی : بهبود بخشیدن عملکرد عصبی – عضلانی وبازآموزی حسی.
ارائه تمرین درمانی : تمرینات وضعیتی وحرکتی دراندام ها برای افزایش دامنه حرکتی و انعطافپذیری مفاصل. قابل توجه است که اکثر فعالیتهاوتمرینها در کاردرمانی بدون استفاده از دستگاه وبصورت دستی(توسط دستان کاردرمانگر) ارائه میشود.
اسپیلینتهای مختلف(آتل) برای قرار دادن عضو در حالت استراحت، جلوگیری از دفورمیتی و یا اصلاح دفورمیتی های ایجاد شده می باشد.
ارائه فعالیتهای عملکردی : حرکات و وظایف مربوط به فعالیتهای روزمره زندگی.
ارزیابی های همه جانبه از محیط کار و منزل. ارزیابی و درمان برای انجام فعالیتهای کاری.
چه کسانی تحت کار درمانی قرار میگیرند؟
بیمار ممکن است یک نوزاد نارس باشد که در بخش نوزادان بستری است و یا کودکی در یک مدرسه که دچار فلج مغزی است. یا جوانانی در یک مرکز بازپروری معتادان. احتمال دارد بیمار فردی بزرگسال باشد، عقب ماندگی ذهن دارد و آموزش میبیند تا برای کار در یک کارگاه حمایتی آماده شود یا فردی که در اثر سانحه اتومبیل از ناحیه نخاع صدمه دیده و فلج شده است و آموزش میبیند تا خود را با زندگی دائمی روی صندلی چرخدار تطبیق دهد. بیمار ممکن است خانم خانهداری باشد که بعد از یک سانحه بهبود یافته و میخواهد یاد بگیرد با یک قسمت از بدن خود که عملکرد درستی هم ندارد زندگی خود و خانوادهاش را اداره نماید. یا یک فرد مبتلا به ناتوانی ذهنی که میخواهد کارهای سادهای چون خرید کردن ، ثبت ارقام ، استفاده از وسایل نقلیه و کلا کارهای معمول روزانه را انجام دهد. بطور خلاصه تمامی افرادی که به علت مشکل یا مشکلاتی لازم است تحت درمان گیرند تا به استقلال در عملکردهای مورد نظر برسند تحت این روش درمانی قرار میگیرند. مشکلات این افراد دامنه وسیعی را دربرمیگیرد و میتواند حاصل یک صدمه ، یا تصادف باشد یا ناشی از بیماری جسمی ، اختلال عاطفی ، تعارضات و فشارهای روانی و یا حتی تاخیر در رشد و یا اختلالات مادرزادی. این بیماران به تمام گروههای سنی از نوزادان ، کودکان و ... تا سالمندان میتوانند تعلق داشته باشند که از دوره کوتاه مدت مراقبت در دوران حاد بیماری تا توانبخشی در دورههای تطابقی طولانی مدت را شامل میشود